ROOSBLOGT

 door: Malou

Uitgesproken op Liefde voor de kunst, een bijeenkomst van de pvda op 14 feb 2011 

Valentijnsdag. “De dag van de liefde”. Ironisch genoeg is de dag van de liefde ook de dag dat er het meeste geld verdiend wordt aan liefde. Als de commercie het voor het zeggen had was ik nu aan het dineren in een roze toestand bij kaarslicht. Als mijn recalcitrantie het voor het zeggen had zou ik uit protest tegen die commerciele onzin alleen thuis zitten en animal planet kijken.

Maar nee, ik sta in een café aan het Rembrandtplein op een politieke avond en er is me gevraagd mijn liefde te verklaren aan kunst. Waar verklaar ik dan mijn liefde aan? Aan kunstenaars die onder het mom van ethiek en esthetiek zitten te klooien in een atelier? Nee. Verklaar ik mijn liefde dan aan een ideaal? Aan een soort mythe? Ook niet. Nieuwe poging.

Kunst is een verzamelnaam. Een verzamelnaam voor werken die voortkomen uit mensenhanden en mensenhoofden. Werken die geschapen zijn. Uit het niets geboren. Zoals een kind uit niets wordt geboren. Blijkbaar zijn wij wezens die zo in elkaar zitten dat we iets of iemand kunnen scheppen. Volgens mij trouwens niet een teken van beschaving maar van oerdrift.

Tegelijk zijn wij ook wezens die de wereld om zich heen ordenen in systemen en structuren. Zo hebben we onder anderen een economisch systeem uitgevonden. Die oerdrift om te scheppen is in dat systeem wel een gegeven maar op zichzelf levert het geen geld op, sterker: het heeft niks met geld te maken. Het ontstaan van een kunstwerk niet, een geboorte niet, liefde niet. In termen van economie kijken naar kunst is appels met peren vergelijken omdat kunst ontstaat in een wereld buiten de economie. De kunstenaars leven echter wel in de economische wereld en hebben geld nodig om brood te kopen.

Voor dat laatste probleem is op een gegeven moment een oplossing bedacht door de politiek. Als de waarde van de kunst zich niet uit op economisch vlak en kunstenaars niet van lucht kunnen leven, dan moet de staat hun ateliers subsidiëren. Maar daarmee is het probleem van die twee werelden niet verholpen. Het is slechts tijdelijk opgeschort en we zullen er steeds opnieuw tegenaan lopen.

Of er bezuinigd moet worden of niet is voor mij geen vraag, al vrees ik voor mijn bestaan als beginnend schrijfster en theatermaakster. Of de bezuinigingen visieloos zijn of niet vind ik in dit betoog niet relevant want hoe we ook recht lullen wat krom is, ik kan van de schoonheid van een geboorte niet vertellen wat de economische waarde is. Onbetaalbaar, zou mastercard zeggen.

Wat mij raakt is dat het buiten zo donker en koud is dat ik hier binnen mijn liefde moet verklaren aan de kunst omdat dat op dit moment geen vanzelfsprekendheid is in dit land.

Ik dacht vandaag: Ik moet het omdraaien; niet ik die de liefde verklaar aan kunst maar kunst die haar liefde verklaart aan ons. Ik wil jullie vragen een kunstwerk in je hoofd te nemen wat je geraakt heeft (voorstelling, film, schilderij, beeldhouwwerk etcetera) en om 30 seconden stil te zijn. 

(steekt een knalroze kaars aan)